علّامه تهرانى در جمع اقوال فوق مىگويد : معظم ارباب اصول از شاگردان صادقين عليهما السلام بوده‌اند و اصول اندكى هم از اصحاب ساير ائمه معصومين نقل گرديده است . و وقتى كه مىگويند نويسندگان اصول اربعمأه از شاگردان امام صادق عليه السلام و يا صادقين عليهما السلام بوده‌اند ، نظر به اكثر و اغلب دارند . « 1 » اسامى مؤلفان اصول اربعمأة اگر همهء مؤلفان اصول اربعمأه را از اصحاب حضرت صادق عليه السلام بدانيم ، بىترديد نام آنها در ضمن اسامى راويان و اصحاب آن حضرت آمده است . قديم‌ترين كتابى كه دربارهء راويان حضرت صادق عليه السلام نوشته شده است ، رجال ابوالعباس احمد بن محمد بن سعيد بن عقدهء زيدى ( متوفى 333 ) است اگر چه اين كتاب ، مستقلًا در دسترس نيست ، اما نقل تمامى آن در رجال شيخ طوسى ، آن را از نابودى و انهدام نجات بخشيده است . شيخ طوسى در مقدمه كتاب رجال خود مىفرمايد : من از اصحابمان كسى را نديده‌ام كه كتاب جامعى دربارهء راويان ائمه عليهم السلام نوشته باشد ، مگر آنچه كه ابن عقده دربارهء رجال حضرت صادق عليه السلام نوشته است . ابن عقده در اين باب ، نهايت كوشش خود را نموده است . اما رجال ساير ائمه را متذكر نشده است . من هر چه را كه او ذكر نموده ، ياد كرده و بعد از آن نيز كسانى را كه او متذكر نشده است درج نموده‌ام . شيخ در رجال خود در فصل مربوط به حضرت صادق عليه السلام ، اسامى 3223 نفر از راويان آن حضرت را برشمرده است « 2 » ضمن آن كه در مقدمه كتاب مىگويد : من تضمين نمىكنم كه اصحاب ائمه عليهم السلام منحصر به اينها باشند كه من ذكر نموده‌ام ، زيرا اسامى راويان حديث ضبط شده نيست و به دليل كثرت و پراكنده شدن‌شان در شرق و غرب عالم ، نمىتوان آنها را محصور و معدود نمود ، اما اميدوارم آنچه از نظرم افتاده ، اندك باشد . و به هر حال ، انسان در مقابل وسع و طاقتش مسئول است . « 3 »

--> ( 1 ) . الذريعه ، ج 2 ، ص 131 ، ذيل اصل . ( 2 ) . رجال طوسى ، ص 142 - 342 . ( 3 ) . رجال طوسى ، ص 2 .